NGƯỜI ĐÀN ÔNG MÊ VÀNG
Bansir, người đóng xe ngựa của thành Babylon đã hoàn toàn nản lòng. Ngồi trên bức tường thấp bao quanh tài sản của mình, anh ta buồn bã nhìn ngôi nhà đơn sơ và cái xưởng nhỏ, nơi chỉ còn mỗi cỗ xe đang đóng dang dở.
Vợ anh ta thường xuyên xuất hiện ở cánh cửa. Việc cô lén lút nhìn về phía anh, như nhắc nhở anh rằng thức ăn đã gần hết và lẽ ra anh phải làm cho xong chiếc xe. Hãy đóng, đẽo thật chắc chắn rồi đánh bóng và sơn, kéo căng da trên vành bánh xe, để chuẩn bị giao hàng mà còn kiếm một ít tiền từ vị khách giàu có của mình.
Vậy nhưng, anh ta vẫn ngồi im trên tường. Đầu óc của anh ta còn đang bận đấu tranh với một vấn đề mà bản thân anh chưa tìm ra lời giải đáp.
Ánh nắng bỏng rát từ mặt trời của miền nhiệt đới ở thung lũng sông Euphrates đang chiếu thẳng xuống người anh ta một cách không thương tiếc. Những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán cứ vậy lăn xuống, rồi tan biến trên ngực anh.
Bên ngoài ngôi nhà của anh ta là bức tường thành cao sừng sững bao quanh cung điện của nhà vua. Gần đó, là tòa tháp của Đền thờ Bel được phủ một lớp sơn trắng. Bầu trời như chia làm đôi khi một bên là những tòa lâu đài nguy nga, một bên là ngôi nhà đơn sơ của anh cùng nhiều ngôi nhà nhếch nhác khác. Cuộc sống ở Babylon vốn là như thế - một sự pha trộn giữa hùng vĩ và tồi tàn, giữa sự giàu có rực rỡ và sự nghèo nàn cùng cực. Cứ vậy, trong bức tường thành ấy luôn cùng tồn tại song song những điều trái ngược như vậy
Sau lưng anh là những cỗ xe của người giàu đang on ào chen lấn với đông đảo những người lái buôn cũng như những người ăn xin đi chân đất. Rồi bỗng từ xa, một đoàn người được xếp hàng chỉnh tề đang nối đuôi nhau thành một hàng dài xuất hiện. Đó là những nô lệ của nhà vua. Họ đang trên đường đi lấy nước để tưới tiêu cho khu vườn của nhà vua. Lúc này ngay cả những người giàu có cũng buộc phải nép sát vào hai bên đường để nhường lối cho đoàn người nô lệ đi qua.
Vì quá đắm chìm trong những suy nghĩ của bản thân mà Bansir chẳng thể nghe thấy sự huyên náo hỗn loạn của thành phố. Cho đến khi những âm thanh của tiếng đàn Lia vang lên mới có thể đánh thức anh khỏi cơn mơ màng. Anh quay lại và nhìn vào khuôn mặt tươi cười của Kobbi, người bạn thân nhất của anh và cũng là một nhạc sĩ tài hoa song nghèo túng.
“Cầu cho các vị thần luôn ban phước cho anh với sự hào phóng tuyệt vời, người bạn tốt của tôi ạ.” Kobbi bắt đầu bằng một lời chào lịch sự. “Có vẻ như họ đã hào phóng đến mức anh không cần vất vả nữa nhỉ. Tôi mừng cho sự may mắn của anh. Và cầu thêm cho cái túi của anh sẽ căng phòng, cũng như anh sẽ luôn được bận rộn nhiều hơn trong xưởng của mình. Vì thế, anh không tiếc nếu trích ra hai đồng bạc nhỏ để cho tôi mượn đâu nhỉ? Tôi hứa, sau bữa tiệc tối nay cùng với những con người quý phái, tôi sẽ trả lại cho anh ngay. Anh có thể yên tâm về lời hứa của tôi!”
“Nếu tôi có hai đồng,” Bansir ủ rũ trả lời, “tôi cũng không thể cho bất kỳ ai mượn chúng, kể cả đó là người bạn thân nhất của tôi. Vì nó là tiền của tôi, là toàn bộ tài sản mà tôi có. Không ai cho vay toàn bộ tài sản của mình cả, thậm chíđó có là người bạn thân nhất.”
“Gì cơ.” Kobbi thốt lên với vẻ vô cùng ngạc nhiên: “Anh không có nổi một đồng trong túi ư. Vậy mà anh còn ngồi trên tường như một bức tượng vậy ư? Tại sao anh không đóng cho xong chiếc xe ngựa đi. Không có tiền thì anh sao có thể nuôi nổi gia đình mình? Bạn của tôi ơi, anh không thể cứ để tình trạng này diễn ra được. Sức mạnh của anh đâu hết rồi? Điều gì khiến cho anh trở nên chán nản đến vậy? Có phải các vị thần đã mang đến cho anh những rắc rối?
“Đây quả là một sự dày vò từ các vị thần”, Bansir tỏ vẻ đồng ý. “Mọi chuyện bắt đầu từ một giấc mơ, một giấc mơ vô nghĩa, mà trong đó tôi nghĩ mình là một người đàn ông giàu có. Thắt lưng của tôi đeo một chiếc ví vô cùng tinh xảo và trong đấy nặng trĩu những đồng xu. Tôi đã vô tư ném những đồng tiền ấy cho những người ăn xin, tôi cũng dùng những đồng bạc nhỏ để mua đồ trang sức cho vợ mình và bất cứ thứ gì tôi muốn. Tôi cảm thấy an tâm về tương lai khi nhìn vào khối lượng tiền vàng được dự trữ trong rương. Một cảm giác đầy vinh quang và mãn nguyện ập đến với tôi. Và rồi tôi không còn là người bạn thân làm lụng vất vả của anh nữa. Mà anh cũng không hình dung được người vợ trong giấc mơ ấy của tôi đâu. Cô ấy có một khuôn mặt không một nếp nhăn, luôn rạng ngời hạnh phúc và luôn tươi cười hệt như những ngày đầu chúng tôi mới cưới nhau vậy.”
“Đúng là một giấc mơ đầy mãn nguyện”, Kobbi nhận xét, “Nhưng tại sao những cảm giác mãn nguyện ấy lại khiến anh rầu rĩ và ngồi ủ rũ trên tường vậy?”
“Tại sao ư? Bởi vì khi tôi tỉnh giấc và nhận ra rằng chiếc vícủa mình đang trống rỗng, thì cảm giác bất an chợt ập đến trong tôi. Bạn thân của tôi ơi, chúng ta hãy cùng nhau thảo luận về vấn đề này đi. Vì như các thủy thủ vẫn thường nói, chúng ta cùng đi trên một con thuyền mà.” Thuở còn nhỏ, chúng ta cùng nhau đến chỗ các tu sĩ để học hỏi kiến thức. Ngày ấy, chúng ta cũng chia sẻ niềm vui với nhau. Lớn lên, chúng ta vẫn luôn là bạn thân. Chúng ta đã nỗ lực trong suốt những năm qua để kiếm tiền, thế mà để được trải nghiệm niềm vui của sự giàu có chúng ta lại phải nằm mơ về chúng. Những người khách viễn du thường nói chẳng nơi đâu giàu có như vương quốc của chúng ta. Ấy vậy mà tiếc thay, tôi và anh lại không nằm trong số những người giàu có ấy. Trải qua nửa cuộc đời làm lụng vất vả vậy mà giờ chính anh, người bạn thân nhất của tôi vẫn chỉ có một chiếc túi rỗng, giờ lại lên tiếng mượn tôi hai đồng bạc nhỏ nhoi. Và tôi, tôi đã trả lời như nào nhỉ? Tôi cũng thú nhận với anh rằng ví của tôi cũng xẹp lép chẳng khác gì anh. Tại sao chúng ta lại rơi vào tình trạng thảm hại này chứ? Tại chúng ta không biết cách làm ra nhiều tiền của chăng?
“Còn phải để cho các con của chúng ta nữa,” Bansir tiếp tục, “không lẽ chúng lại tiếp tục phải đi theo sự nghèo khổ của cha ông chúng sao? Chúng cần có tiền để sống tốt hơn. Còn đến đời cháu của chúng ta nữa... Chúng cứ vậy, phải sống trong sự nghèo khó ở cái thành Babylon này ư? Chúng ta không lẽ lại cam tâm để con cháu mình cứ vậy sống bằng những bữa ăn chỉ có sữa dê và cháo sao?”
“Trong suốt quãng đời làm bạn của chúng ta, dường như anh chưa từng nói về những chuyện này, Bansir ạ!” Kobbi đầy bối rối.
“Bởi trong suốt ngần ấy năm, tôi cũng chưa bao giờ nghĩ đến điều này. Từ sáng sớm cho đến khi bóng tối bao phủ, tôi chỉ có chăm chỉ làm ra những cỗ xe tốt nhất mà bất cứ người đàn ông nào cũng có thể làm ra, với lòng hy vọng một ngày nào đó các vị thần sẽ công nhận những việc làm xứng đáng của tôi và ban cho tôi sự thịnh vượng. Nhưng họ chưa bao giờ làm điều đó. Cuối cùng tôi đã nhận ra, rằng sẽ không bao giờ họ ban cho tôi điều đó. Tôi muốn sở hữu đất đai và gia súc, được mặc những chiếc áo đẹp và có một chiếc ví rủng rình với đầy đồng xu. Tôi đã cố gắng phấn đấu để đạt được những điều ấy với tất cả sức lực, cùng kỹ năng trong tay và cả sự khôn ngoan mà mình có. Nhưng cho đến bây giờ, cả tôi và anh vẫn chẳng thể thoát khỏi cái nghèo, túi tiền của chúng ta vẫn luôn xẹp lép. Chúng ta nên làm gì bây giờ? Tại sao chúng ta không thể tận hưởng được chút sự may mắn và giàu có như những người đang sở hữu nó nhỉ?”
“Giá như tôi có thể trả lời được câu hỏi của anh.” Kobbi đáp. “Cuộc sống của tôi cũng có hơn gì anh đâu.”
“Tiền kiếm được từ đàn Lia của tôi luôn nhanh chóng biến mất. Tôi luôn phải tính toán để gia đình tôi không bị đói. Từ sâu trong lòng, tôi luôn có một niềm khao khát về một cây đàn Lia đủ lớn để có thể được hát những dòng nhạc dâng trào trong tâm trí tôi. Với một nhạc cụ như thế, tôi có thể tạo ra được thứ âm nhạc hay hơn cả những gì nhà vua đã từng nghe trước đây.
“Anh nên có một cây đàn Lia như thế. Như vậy thì sẽ không một ai ở thành Babylon này có thể tạo ra những giai điệu ngọt ngào hơn anh.” Bansir nói.
“Nhưng làm sao để anh chắc chắn tôi sẽ có được một cây đàn như thế, vì cả hai chúng ta đều nghèo khổ như những nô lệ của nhà vua vậy?” Kobbi hỏi.
“Hãy lắng nghe tiếng chuông! Họ đến đấy.”
Bansir chỉ vào hàng dài những người gánh nước đang bán khỏa thân, mồ hôi nhễ nhại bước từng bước nặng nhọc từ dòng sông phía xa lên con đường chật hẹp. Họ đi thành năm hàng ngang và cúi xuống lấy nước bằng một tấm da dê nặng nề.
“Người đàn ông kia trông vóc dáng ổn đấy chứ, người lãnh đạo của họ.” Kobbi chỉ về phía người đeo chuông đi trước không phải mang vác gì.
“Trong hàng có rất nhiều người như vậy,” Bansir đồng tình. “Trông họ cũng mạnh khỏe như chúng ta. Những người đàn ông cao ráo, tóc vàng đến từ phía Bắc, những người đàn ông da đen hay cười đến từ phía Nam, những người đàn ông da nâu nhỏ bé tới từ các quốc gia lân cận. Tất cả họ cùng nhau hành quân vác nước từ sông tới tưới nước cho khu vườn của nhà vua. Họ lặp đi lặp lại công việc đó mỗi ngày, từ năm này qua năm khác. Với họ không có hạnh phúc, họ chỉ có giường rơm để ngủ và những hạt cơm cứng để ăn. Thật đáng thương cho kiếp người như vậy, Kobbi ạ!”
“Thật tội nghiệp cho họ. Nhưng anh làm tôi nhận ra rằng chúng ta vẫn còn tốt hơn họ nhiều, vì chúng ta có sự tự do của riêng mình.”
“Đúng thế, Kobbi à, mặc dù cuộc sống của chúng ta không được như mong muốn, nhưng chúng ta không muốn tiếp tục cuộc sống nghèo khổ từ năm này qua năm khác nữa. Vậy nên chúng ta cần làm việc, làm việc và làm việc thôi nào! Chúng ta nên bắt đầu ngay bây giờ.”
“But chúng ta không biết cách làm thế nào có được vàng như những người giàu có, để mà bắt chước theo.” Kobbi hỏi.
“Có lẽ, họ có một bí mật nào đó mà chúng ta chưa biết. Vậy nên chúng ta cần tìm và hỏi những người có hiểu biết về điều này.” Bansir trả lời.
“Ngay hôm nay,” Kobbi gợi ý, “tôi đã đi qua một người bạn cũ của chúng ta, là Arkad, cậu ta cưỡi trên một cỗ xe bằng vàng. Tay vẫn vẫy chào thân thiện với những người mà cậu ta quen biết. Câu ta được cho là người giàu có nhất ở Babylon.”
Bansir trầm ngâm.
“Người ta đồn rằng câu ta giàu đến mức mà nhà vua cũng phải tìm đến để nhờ hỗ trợ về vấn đề ngân khố.” Kobbi nói thêm.
“Giàu đến mức ấy ư?” Bansir cắt ngang, “Tôi sợ nếu gặp câu ta trong một hẻm tối, tôi sẽ thò tay cuỗm mất chiếc vícăng phòng của cậu ta mất.”
“Vớ vẩn,” Kobbi phải đối. “Sự giàu có của một người, không nằm trong chiếc ví anh ta mang theo. Bởi vì một chiếc ví dù có căng phồng đến đâu thì nó cũng sẽ cạn kiệt theo thời gian, nếu không có dòng vàng đổ vào nó đều đặn. Arkad có một khoản thu nhập khiến cho chiếc ví của cậu ta luôn đầy, bất kể cậu ta có hào phóng chi tiêu như nào.”
“Thu nhập, nó chính là vấn đề,” Bansir tỏ vẻ tâm đắc. “Tôi ước sẽ có một khoản thu nhập liên tục chảy vào ví của tôi, dù tôi chỉ ngồi trên bức tường này hay đi đến những vùng đất xa xôi. Một người giàu có như Arkad hẳn sẽ biết cách tạo ra nguồn thu nhập dồi dào. Có lẽ, cậu ta cũng sẽ sẵn lòng chia sẻ điều ấy cho cái đầu chậm chạp của tôi được sáng ra.”
“Tôi nghĩ chắc hẳn cậu ta cũng đã truyền đạt bí quyết ấy cho con trai mình là Nomasir.” Kobbi nói.
“Tôi nghe đồn là con trai của cậu ta đã đến Nineveh để lập nghiệp. Chỉ sau một thời gian ngắn, Nomasir đã trở nên giàu nhất thành phố, mà không cần sự giúp đỡ từ cha mình.”
“Kobbi, anh khiến tôi ngạc nhiên về sự hiểu biết của anh đấy.” Một tia sáng lóe lên trong mắt Bansir. “Sẽ chẳng tốn kém gì khi đi xin lời khuyên từ một người bạn và theo như tôi biết thì Arkad luôn sẵn lòng mang đến những lời khuyên cho mọi người. Đừng bận tâm đến việc hầu bao của chúng ta đang rỗng như tổ chim ưng và đừng để điều đó ngăn cản chúng ta. Chúng ta muốn được trở thành những người đàn ông giàu có. Vậy nên, nào, chúng ta hãy đến gặp Arkad và hỏi cậu ta làm thế nào để chúng ta cũng có thể kiếm được thu nhập cho mình.”
“Nghe anh nói khiến tôi cảm thấy thật hào hứng đấy Bansir a!”
“Anh khiến tôi nhận ra được lý do tại sao chúng ta chưa bao giờ giàu có. Bởi chúng ta chưa bao giờ tìm kiếm nó. Anh đã làm việc cần mẫn để tạo nên những cỗ xe kiên cố nhất ở Babylon. Còn tôi thì luôn cố gắng trở thành một người chơi đàn Lia giỏi. Chúng ta đã rất nỗ lực cho những công việc ấy nhưng chẳng thành công.
Các vị thần bằng lòng để chúng ta tiếp tục như vậy sao? Không, cuối cùng thì chúng ta cũng đã thấy được chút ánh sáng, sáng như mặt trời mọc. Nó buộc chúng ta cần phải học hỏi nhiều hơn mới có thể giàu có. Với những hiểu biết mới, chúng ta sẽ tìm ra được con đường để thực hiện những mong muốn của mình.
“Chúng ta hãy đến gặp Arkad ngay hôm nay.” Bansir thúc giục. “Ngoài ra, chúng ta hãy rủ thêm những người bạn khác nữa, bởi những người bạn ấy cũng không khá khẩm hơn chúng ta là mấy. Nên có thể cùng chia sẻ sự khôn ngoan của Arkad để tất cả trở nên giàu có thì thật tốt.”
“Anh luôn nghĩ đến những người bạn của mình. Đó hẳn là lý do mà anh có rất nhiều bạn bè xung quanh mình Bansir à. Tôi đồng ý, ngay ngày hôm nay chúng ta sẽ rủ họ cùng đi.”
